'De vergunningenrevolutie die we inzetten is één van de belangrijkste werven van deze legislatuur'

Jo Brouns, Vlaams minister van Omgeving en Landbouw, trekt de komende maanden door Vlaanderen met zijn Vergunningentour, waarbij hij toelicht hoe de Vlaamse Regering vergunningen sneller, robuuster en rechtvaardiger maakt. 'Vergunningen mogen geen rem zijn op initiatief, maar moeten ruimte geven om te bouwen, te ondernemen en te investeren in Vlaanderen.

De bouwsector is een sector van mensen die elke dag oplossingen zoeken, vaak in moeilijke omstandigheden. Mensen die bouwen aan woningen, aan infrastructuur en aan onze toekomst. Dat vraagt ondernemerschap, vakmanschap, doorzettingsvermogen en innovatie. Dat verdient niet alleen waardering, maar ook kansen. Kansen om te ondernemen, te investeren en vooruit te kijken.

We leven in een tijd van grote en complexe uitdagingen. Tegen 2050 moeten we minstens  450.000 extra wooneenheden creëren, de ruimte is schaars, klimaatverandering en andere milieugerelateerde uitdagingen beïnvloeden de ontwikkelingsruimte en de internationale context laat zich voelen in een stijging van de kosten. Daar bovenop is er sprake van een wildgroei aan regelgeving dat niet meer te overzien is.

Het antwoord op deze uitdagingen begint voor mij bij rechtszekere vergunningen. Zonder rechtszekerheid blijven investeringen onzeker en raken projecten niet verder dan de tekentafel. Daarom is de vergunningenrevolutie die we inzetten één van de belangrijkste werven van deze legislatuur. Ze is essentieel om opnieuw perspectief te bieden aan wie wil bouwen en ondernemen.

Er heerst de laatste jaren bij vele ondernemers het gevoel dat vergunningen niet meer, of zeker niet zonder slag of stoot afgeleverd kunnen worden. En als er een vergunning wordt verleend, blijft de vraag of deze ook standhoudt in een eventuele beroepsprocedure. Dat is onder meer te danken aan een versnippering van de sectorale regelgeving, tegenstrijdige adviesverlening en – het moet gezegd worden – soms ook het misbruik van inspraaktrajecten. Enkel gespecialiseerde omgevingsjuristen vinden nog hun weg in dit moeras. De rest vraagt zich af: “Waar ligt de uitgang van dit doolhof?”. Intussen voelt het zowel voor de initiatiefnemers, het publiek als de overheid aan alsof ze tegenover elkaar staan in de plaats van naast elkaar. 

Het optimaliseren en robuuster maken van de omgevingsvergunning is dan ook een absoluut speerpunt van het Regeerakkoord en een topprioriteit van mijn beleid. We zorgen ervoor dat elke speler uit het vergunningstraject geresponsabiliseerd wordt; iedereen legt van in het begin van het traject zijn kaarten op tafel.  Op die manier zorgen we ervoor dat we op basis van samenspraak tot de best mogelijke uitwerking van een project komen en vermijden we dat initiatieven op het einde van de rit alsnog sneuvelen.

Tot slot, en hiermee ik trap een open deur in, moeten we ook kijken naar de complexiteit en veelheid aan regels die vandaag echt zijn doorgeslagen. We leven in een risico-averse samenleving. Voor elk incident verwacht men een nieuwe regel om problemen te voorkomen, terwijl onze samenleving kreunt onder de regeldruk en smacht naar ruimte voor innovatieve ideeën. Het antwoord daarop is doelregelgeving en vertrouwen. Vertrouwen in mensen en in ondernemers die hun stiel kennen en zelf met de juiste maatregelen zullen komen om het doel van de regels te bereiken, zonder dat de overheid puntje voor puntje vastlegt hoe dat doel moet worden bereikt. En dat vertrouwen wil ik bewust geven, omdat ik ervan overtuigd ben dat de meeste mensen deugen.

Als ik naar de toekomst kijk, dan liggen er nog belangrijke werven op ons bord. De verdere ontwikkeling van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, de aanpak van PFAS-vervuilingen en de afvoer van hemelwater, en vooral de blijvende samenwerking met de sector. We moeten samen antwoorden bieden op de uitdagingen van morgen, zonder de motor van onze welvaart te laten sputteren.

We werken verder, we blijven bruggen bouwen en we laten het gezond verstand zegevieren.