Artificiële intelligentie is here to stay, maar dat betekent volgens Pieter De Buysser niet dat elk bouwbedrijf morgen allerlei AI-tools moet uitrollen. De oprichter van NXTGN ziet vooral een belangrijke opdracht: bedrijven moeten onderzoeken wat AI voor hún manier van werken kan betekenen. 'Er is niets zo erg als een AI-tool gewoon omdat het kan.'
Pieter De Buysser is van opleiding computerwetenschapper en houdt zich al ongeveer tien jaar bezig met de manier waarop technologie, data en AI bedrijven kan veranderen. Drie jaar geleden richtte hij NXTGN op, waarmee hij organisaties begeleidt bij de strategische keuzes rond AI en de praktische implementatie ervan. Vandaag komt een aanzienlijk deel van de vragen uit de bouwsector.
'Dat is geen toeval', zegt De Buysser. 'De bouw is een sector met heel wat processen waarin AI een verschil kan maken, maar tegelijkertijd is de sector complex genoeg om niet zomaar een standaardoplossing te kunnen kopiëren. One size fits all bestaat niet. AI heeft enorm veel toegevoegde waarde, of kan enorm veel toegevoegde waarde hebben, omdat het effectief problemen kan oplossen.'
Pieter De Buysser op Connection Tour
Pieter De Buysser (NXTGN) toont hoe artificiële intelligentie vandaag het verschil kan maken in je bouwbedrijf: minder administratie, meer efficiëntie op de werf en een stap voor op de concurrentie.
Dat AI vandaag zo nadrukkelijk op de agenda staat, heeft volgens De Buysser veel te maken met de economische haalbaarheid. De technologie zelf is immers niet nieuw. 'Algemeen wordt het jaar 1956 beschouwd als het startpunt van de AI-geschiedenis. Wat wél fundamenteel veranderde, is de toegankelijkheid. Toen was dat heel dure technologie, specifiek designed voor niches. De reden waarom we er vandaag zoveel over spreken, is omdat de businesscase om iets met AI te doen volledig veranderd is.'
Er zijn volgens De Buysser drie grote verschuivingen. 'AI is goedkoper en toegankelijker geworden dankzij herbruikbare technologie. Systemen kunnen bovendien omgaan met ongestructureerde informatie, zoals gescande documenten, en ten slotte kunnen de huidige systemen veel flexibeler omgaan met informatie en opdrachten dan de AI van vroeger. Dat maakt de stap naar concrete toepassingen voor veel meer bedrijven haalbaar.'
Vier manieren waarop AI waarde kan creëren
Precies dáár begint volgens De Buysser ook de moeilijkheid: wat moet je er als bouwbedrijf dan mee doen?
In gesprekken met bouwbedrijven ziet NXTGN vandaag vier grote ambities terugkeren. De eerste is de meest voor de hand liggende: productiviteit. 'Dat is vaak het startpunt: hetzelfde willen doen, maar dan sneller of kostenefficiënter.'
Maar De Buysser waarschuwt ervoor om AI automatisch gelijk te stellen aan productiviteit. 'Een bedrijf dat high-end villa’s bouwt, heeft bijvoorbeeld een andere prioriteit dan een onderneming die vooral op de centen moet letten. In het eerste geval kan AI juist worden ingezet om de kwaliteit te verhogen.'
Een tweede thema is kwaliteit. 'Zo kunnen projectontwikkelaars AI gebruiken om zeer realistische beelden van toekomstige projecten te creëren. Niet noodzakelijk om sneller te werken, maar om potentiële kopers beter te laten zien wat een woning of appartement kan worden.'
'Een derde opportuniteit ligt bij de vakkennis. De bouwsector is een klassiek voorbeeld waar ervaring een cruciale rol speelt. Vaak zit dat in de vingers van de vakmannen, maar ook in de hoofden, documenten en dossiers van eerdere projecten. AI kan al die kennis veel gemakkelijker toegankelijk maken voor iedereen. Niet elke calculatieopdracht moet je helemaal van nul starten. Gebruik de ervaring van voorgaande projecten.'
De vierde ontwikkeling noemt De Buysser hyperpersonalisatie. 'Bij interieur of binnenafwerking kan een klant bijvoorbeeld tijdens een gesprek meteen zien hoe een bepaalde ruimte eruitziet met de specifieke meubels, kleuren of wanddecoratie die hij of zij heeft gekozen. Die persoonlijke aanpak werkt ongelofelijk goed.'
Geen AI-tools omdat het kan
Moeten ondernemers, die nog niet intensief met AI bezig zijn, nu in een kramp schieten? Niet volgens De Buysser. 'Ik ga niet mee in het verhaal dat iedereen morgen AI moet gaan gebruiken, gewoon omdat anderen het ook doen. Wat ik wel vind, is dat je de oefening voor jezelf moet maken om te zien waar AI een toegevoegde meerwaarde kan zijn: "Welke nieuwe mogelijkheden zijn er vandaag die er vroeger niet waren? Wat betekent AI voor ons in kosten, omzet of nieuwe opportuniteiten? En ten slotte: hoe verandert de behoefte van de klant?
Het zijn die drie vragen die elk bedrijf moet beantwoord hebben. En als dan de conclusie is: eigenlijk betekent het voor ons niet zo heel veel, dan kan dat. En dat is prima.'
De Buysser geeft wel mee dat elk onderneming dat voor zichzelf moet uitzoeken. 'Hoewel vrij veel bouwbedrijven gelijkaardig werken, zijn er toch belangrijke nuances en verschillen waar je rekening moet mee houden.
Een totaalaannemer die vooral op de prijs werkt, een onderneming die zich richt op high-end projecten en een bedrijf dat sterk inzet op maatwerk hebben andere processen, andere klanten en dus ook andere AI-opportuniteiten. Zelfs een ogenschijnlijk gelijkaardig proces, zoals calculatie, kan binnen twee ondernemingen op een compleet andere manier georganiseerd zijn.'
Dat is ook de reden waarom De Buysser kritisch kijkt naar de AI-tools. ChatGPT en gelijkaardige toepassingen zijn volgens hem vooral een kennismaking met de technologie. De echte meerwaarde ontstaat wanneer bedrijven AI koppelen aan hun eigen processen, kennis en doelstellingen.
'We zien dat als een opstapje. Je moet eerst wennen aan de technologie voordat je gaat durven die toe te passen op je corebusiness.'
Bouwrevolutie
Wie wil starten met AI mag volgens De Buysser de menselijke factor niet vergeten. 'Het verandert de manier waarop medewerkers werken, welke kennis beschikbaar is en welke verwachtingen er geschept worden. We omschrijven het bij NXTGN als het bouwen van een "AI-ready organisatie". AI moet niet alleen technisch werken, maar ook een duurzame plek krijgen in strategie, processen en organisatie.'
Een ideaal opstapje is het project Bouwrevolutie dat Embuild organiseert in samenwerking met NXTGN. 'We zien daar ondernemers beslissingsnemers met een gezonde interesse voor AI, maar met een enorme spreidstand in maturiteit. Sommigen hebben nog maar net kennisgemaakt, anderen zijn al volop aan het experimenteren. Wat ook opvalt is de heel snelle evolutie. Waar bedrijven aanvankelijk vooral keken richting generatieve AI voor individuele toepassingen, is er een steeds grotere interesse naar gespecialiseerde maatoplossingen.'
Iedereen AI, dan? De Buysser blijft voorzichtig met grote voorspellingen. 'Voor kleine ondernemingen is AI niet noodzakelijk een prioriteit op dit moment. Een kleine ploeg die vooral op de werf actief is, heeft andere noden dan een grote bouwgroep. Het is niet omdat het bestaat of omdat het kan dat je het daarom ook moet doen.'
Voor een bouwsector die voor grote uitdagingen staat op het vlak van productiviteit, personeel, kennis en marges, is dat misschien wel de belangrijkste boodschap. Niet blind op de AI-trein springen, maar eerst bepalen waar de trein naartoe moet. Want technologie wordt pas interessant wanneer ze een probleem oplost, een opportuniteit creëert of een bedrijf helpt om zijn klanten beter te bedienen.
Of zoals De Buysser het zelf samenvat: 'Als klein bedrijf is je startpunt: welk probleem wil ik dat er opgelost wordt? Dat is niet eens een AI-vraag.' En misschien is dat precies de juiste eerste vraag voor elke bouwondernemer die vandaag naar AI kijkt.
